Prawo poboru - papier wartościowy dający akcjonariuszom prawo pierwszeństwa do objęcia akcji nowych emisji.
Przeprowadzając emisję akcji z zachowaniem prawa poboru przez dotychczasowych akcjonariuszy spółka daje im prawo pierwszeńśtwa w objęciu akcji nowej emisji po ustalonej cenie emisyjnej. Każdy inwestor, który w dniu ustalenia prawa poboru posiada akcje spółki, otrzymuje nieodpłatnie prawa poboru. Pojawiają się one automatycznie na jego rachunku inwestycyjnym.
Taki sposób przeprowadzenia emisji pozwala na zachowanie przez dotychczasowych akcjonariuszy proporcjonalnego udziału w kapitale akcyjnym spółki W interesie spółki Walne Zgromadzenie może pozbawić akcjonariuszy prawa poboru akcji w części lub w całości. Uchwała walnego zgromadzenia wymaga większości co najmniej czterech piątych głosów. Pozbawienie akcjonariuszy prawa poboru akcji może nastąpić w przypadku, gdy zostało to zapowiedziane w porządku obrad walnego zgromadzenia. Zarząd przedstawia walnemu zgromadzeniu pisemną opinię uzasadniającą powody pozbawienia prawa poboru oraz proponowaną cenę emisyjną akcji bądź sposób jej ustalenia.
Wzór na teoretyczną wartość prawa poboru:
PP=(S-E)/(L+1)
gdzie:
PP - teoretyczna wartość prawa poboru,
S - cena rynkowa starych akcji,
E - cena emisyjna nowych akcji,
L - liczba jednostkowych praw poboru potrzebnych do objęcia jednej akcji nowej emisji.
Prawo poboru może być przedmiotem obrotu jako samodzielny papier wartościowy, co oznacza, że dotychczasowi posiadacze „starych” akcji spółek publicznych mogą zrezygnować z prawa objęcia nowych akcji sprzedając to prawo na giełdzie.
Podstawowe zasady notowania praw poboru na GPW:
Inwestor posiadający na rachunku prawa poboru, niezależnie od sposobu ich nabycia (oddzielenie od akcji lub zakup na rynku) może sprzedać je na giełdzie lub dokonać zapisu subskrypcyjnego na akcje nowej emisji. Aby móc dokonać zapisu musi posiadać na swoim rachunku inwestycyjnym gotówkę niezbędną do opłacenia tego zapisu.